GIỚI THIỆU SÁCH CHUYÊN KHẢO: NGUỒN LỢI THỦY SẢN VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NINH: HIỆN TRẠNG, BIẾN ĐỘNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BỀN VỮNG

25/02/ 2026 10 lượt xem
Quảng Ninh không chỉ nổi tiếng với những mỏ than hay kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, mà còn là một “kho báu” về tài nguyên sinh vật biển khổng lồ của Việt Nam. Để hiểu sâu hơn về tiềm năng và những thách thức mà vùng biển này đang đối mặt, cuốn sách “Nguồn lợi thủy sản ven biển tỉnh Quảng Ninh: hiện trạng, biến động và giải pháp quản lý bền vững” là một chuyên khảo không thể bỏ qua.
Cuốn sách là kết quả của quá trình nghiên cứu công phu, tổng hợp các dữ liệu khoa học tin cậy về hệ sinh thái biển tại Quảng Ninh trong hơn 10 năm qua (2015-2026) của nhóm tác giả do PGS.TS Nguyễn Văn Quân là chủ biên và cộng sự công tác tại Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường (trước đây là Viện Tài nguyên và Môi trường biển). Đây không chỉ đơn thuần là một báo cáo khoa học kỹ thuật thuần túy, mà là một bức tranh toàn cảnh về “sức khỏe” của biển khơi vùng Đông Bắc.
𝟏. 𝐇𝐢𝐞̣̂𝐧 𝐭𝐫𝐚̣𝐧𝐠: 𝐂𝐚́𝐢 𝐧𝐡𝐢̀𝐧 𝐜𝐡𝐚̂𝐧 𝐭𝐡𝐮̛̣𝐜 𝐯𝐞̂̀ “𝐤𝐡𝐨 𝐛𝐚́𝐮” 𝐛𝐢𝐞̂̉𝐧
Nhóm tác giả dẫn dắt người đọc khám phá sự đa dạng loài cực kỳ phong phú tại các bãi triều, rừng ngập mặn và các rạn san hô. Từ những loài cá có giá trị kinh tế cao đến các loài đặc hữu, cuốn sách cung cấp số liệu cụ thể về trữ lượng và phân bố không gian của nguồn lợi thủy sản. Sự đa dạng nguồn lợi thủy sản ở Quảng Ninh đã mang lại lợi ích không chỉ về mặt khoa học, văn hóa-xã hội mà còn góp phần thúc đẩy phát kinh tế địa phương tạo ra các cộng đồng ngư dân trù phú ven biển.
𝟐. 𝐁𝐢𝐞̂́𝐧 đ𝐨̣̂𝐧𝐠: 𝐓𝐢𝐞̂́𝐧𝐠 𝐜𝐡𝐮𝐨̂𝐧𝐠 𝐜𝐚̉𝐧𝐡 𝐛𝐚́𝐨
Một phần quan trọng của cuốn sách tập trung vào những thay đổi của nguồn lợi thủy sản qua các thời kỳ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
• Sự suy giảm: Tác giả không ngần ngại chỉ ra sự sụt giảm về kích thước cá và số lượng loài thủy sản bắt gặp được trong các mẻ lưới khai thác do hậu quả của khai thác cá quá mức.
• Tác động kép: Những biến động này được phân tích dưới góc độ tác động của biến đổi khí hậu và áp lực từ hoạt động phát triển kinh tế (công nghiệp, du lịch, đô thị hóa).
Do nhiều nguyên nhân khác nhau, nguồn lợi hải sản trên các hệ sinh thái biển ven bờ và vùng lộng tỉnh Quảng Ninh đang ngày càng phải chịu áp lực rất lớn do áp lực từ phát triển kinh tế xã hội, phát triển các khu đô thị và công nghiệp vùng bờ, suy giảm diện tích rừng ngập mặn, rạn san hô, ô nhiễm môi trường gia tăng và khai thác thủy sản bằng các phương pháp hủy diệt, tận diệt
𝟑. 𝐆𝐢𝐚̉𝐢 𝐩𝐡𝐚́𝐩: 𝐋𝐨̛̀𝐢 𝐠𝐢𝐚̉𝐢 𝐜𝐡𝐨 𝐛𝐚̀𝐢 𝐭𝐨𝐚́𝐧 𝐛𝐞̂̀𝐧 𝐯𝐮̛̃𝐧𝐠
Đây là phần giá trị nhất đối với các nhà quản lý và hoạch định chính sách. Cuốn sách đề xuất các nhóm giải pháp chiến lược:
• Quản lý dựa vào cộng đồng: Trao quyền cho ngư dân trong việc bảo vệ nguồn sống của chính họ.
• Phục hồi hệ sinh thái: Tái tạo rạn san hô và trồng mới rừng ngập mặn.
• Tái thả nguồn giống vào tự nhiên: lựa chọn nguồn giống các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao: tôm, bào ngư, hải sâm, cá song….để thả bổ sung vào các sinh cảnh tự nhiên có môi trường phù hợp với sự phát triển của loài.
• Ứng dụng công nghệ: Hiện đại hóa công tác giám sát và dự báo ngư trường.
Để quản lý bền vững nguồn lợi cần có những giải pháp căn cơ mang tính tổng thể và đặc thù, ví dụ giải pháp phân bổ hạn ngạch cho từng vùng biển, từng nghề khai thác của các địa phương là vô cùng quan trọng.
✨ Tại sao bạn nên đọc cuốn sách này?
• Tính khoa học và thực tiễn: Sự hình thành và xuất bản chuyên khảo là tổng hợp các kết quả nghiên cứu đã được đánh giá, kiểm chứng cả trong nước và quốc tế. Kết quả trình bày trong cuốn chuyên khảo này sẽ cung cấp bức tranh toàn diện về nguồn lợi thủy sản ven biển của một địa phương cụ thể, nơi mà kinh tế biển đang giữ vai trò then chốt.
• Ngôn ngữ tiếp cận: Dù là sách chuyên khảo nhưng cách trình bày mạch lạc, hệ thống giúp cả những người không chuyên cũng có thể nắm bắt được cốt lõi vấn đề.
• Cẩm nang cho tương lai: Đối với những ai yêu mến biển đảo Quảng Ninh, cuốn sách giúp chúng ta hiểu rằng: “Bảo vệ biển chính là bảo vệ tương lai của chính mình”.
“Nguồn lợi thủy sản không phải là vô tận. Cuốn sách này là lời nhắc nhở về trách nhiệm của chúng ta trong việc chuyển từ tư duy ‘khai thác’ sang tư duy ‘nuôi dưỡng’ biển cả.”
🎯 Cuốn sách dành cho ai?
1. Các nhà quản lý: Cán bộ ngành nông nghiệp, thủy sản, môi trường tại địa phương.
2. Các nhà khoa học & Sinh viên: Tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu về sinh học biển và quản lý tài nguyên môi trường.
3. Doanh nghiệp thủy sản: Hiểu về biến động nguồn lợi để có chiến lược kinh doanh và kế hoạch phát triển vùng nuôi trồng thủy sản phù hợp.
4. Những người yêu môi trường: Muốn tìm hiểu sâu về giá trị đa dạng sinh học của hệ sinh thái biển Việt Nam.
Bản tin Khoa học Công nghệ xin trân trọng giới thiệu cuốn sách tới
Quý độc giả và gửi lời chúc mừng tới nhóm tác giả một năm mới sức khỏe, bình an và thành công trong công tác được giao.
Bài và ảnh: Nguyễn Thị Vân Nga (Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học, Viện Hàn lâm KHCNVN)
Nguồn: https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=2441354066300149&id=100012767372298&rdid=4WF1IStWd9IJWiXB#
Xem thêm:

Bài viết cùng chủ đề:

    Phòng hỗ trợ nhân sự